Sunday, May 31, 2015

Baru Bian's Gawai Message 2015


31 May 2015


Being a multi-racial country, Malaysia is a one of the few countries in the world to observe numerous holidays and celebrations. We consider this a great privilege for us, and the fact that Sarawakians of all races and ethnicity can freely celebrate Gawai each year is reason for us to be thankful. The celebration of the harvest, or Gawai, is a major feature of our unique cultural heritage. Sarawakians make great effort to travel home from all over Malaysia and overseas to celebrate this festival with their families – it is a time for reunion and strengthening family ties, as well as to offer thanksgiving for bountiful harvests. It is my hope that we will continue to preserve this unique cultural heritage.

This year, a Gawai Dayak Bazaar was organised for the first time, by the Miri Unity Chapter in collaboration with the Miri City Council and the Permy Mall Management. This is a laudable move, as it enables Sarawakians in the city to be able to enjoy and appreciate the elements that make up the Gawai celebrations. I understand that attempts were made by certain quarters to restrict the types of food to be sold but they were unsuccessful after the organizer insisted that all local foods and delicacies were to be made available at the Bazaar. This is an example of real muhibbah – where we practise acceptance, inclusiveness and mutual respect, and not by curtailing the freedoms of others in the guise of tolerance and sensitivity. This is what sets us apart from West Malaysia. The unique thing about Sarawak is that a Muslim can sell nasi lemak next to a Chinese stall selling pork. In a way, it is sad that this is held up to be a uniqueness, when it should really just be a matter of fact. Such is the state of affairs in West Malaysia brought about by the policies of an administration that seeks to rule by divisiveness. We must be on the alert at all times to reject undesirable ‘West Malaysian’ practices and policies from infiltrating our shores.

As an indication that the government is finally acknowledging the ethnic identity of the Sarawakian indigenous people, there are plans to refer to non-Muslim natives as Dayak in official forms instead of the ‘lain-lain’, which we are categorized as currently. Certain amendments need to be made to the Federal and Sarawak Constitutions and the Interpretation Ordinance before these changes can be finalized and implemented, but it is a positive sign that indigenous Sarawakians are finally getting the recognition we deserve as a distinct group of Malaysian citizens with our own unique culture, traditions and customs. This will hopefully be the precursor to Dayaks taking their rightful place in this country’s society, economy and administration

For 2015, I expect a 'great harvest' of inclusiveness, respect and acceptance in Sarawak in the midst of rising racial and religious extremism elsewhere in the country. It is in these admirable characteristics that we lead in Malaysia, which is a source of much pride for us. In the midst of a bleak economy and implementation of the GST this year I hope Sarawakians will be wise and prudent in spending their hard earned incomes. I am sure our celebrations will be no less joyous and our thanksgiving no less fervent in spite of the cutbacks we may have to make. To those who will be travelling home, safe travels and be sure not to take any risks on the road or in the river boats.

“Selamat Hari Gawai Dayak, Gayu-guru, Gerai nyamai.”

Baru Bian
ADUN N70 Ba’ Kelalan


Jaku Tabi Gawai 2015 ari Baru Bian


31 Mei 2015

Nyadika sebuah menua ti diwan mayuh pupu raban bansa, Malaysia nya sebuah menua dalam dunya tu ti nyambut sereta ngintu mayuh macham kemisi enggau pengerami. Kitai tau ngumbai utai tu siti penyelai ba kitai, lalu ngamatka penerang ti madahka rayat Sarawak ari mayuh pupu raban bansa ulih sama berami Gawai ninting taun, lalu ngembuan ketegal diri empu dikena beterima kasih. Pengerami bansa asal ti diintu dikena ngelai penembu maya ngetau, tauka Gawai, nya sebengkah faktor dalam daya idup kitai ti nyelai tu. Ninting taun, maya tu taun rayat Sarawak enggau naka ulih mulaika diri ke rumah diri ari serata menua tu laban ti lelengau deka betemu enggau diri sebilik enggau diri semenua – tu mih maya sida ulih ngerapitka agi kaul sida enggau pangan diri, kelimpah ari nyuaka tanda terima kasih sida ke pengulih ketau sida semanjai taun ti udah. Aku arapka daya idup enggau main asal kitai tu dijaga nyentukka jemah ila.

Taun tu Pasar Gawai Dayak bisi diatur kali ke terubah iya ulih Miri Unity Chapter sama enggau Majlis Perbandaran Miri enggau pasar besai Permy Mall. Atur tu endang disambut enggau pengaga ati laban pengerami tu tau endur bala orang di nengeri ulih meda sereta ngasaika pemanah mayuh macham elemen ti bisi dalam pengerami Gawai nya empu. Aku bisi diterangka pasal sekeda orang ti nguji deka nagang beberapa macham pemakai dijual, tang pengawa sida nya puntan udah bekau raban ti ngatur pengerami tu keran bendar deka ngayanka semua bansa pemakai bansa asal nya tau mudah ditemu ba pasar nya. Tu mih siti chunto pemanah kaul ti bendar – ti endur kitai ulih ngayanka ngagai orang bukai nya kitai ulih nerima daya idup enggau adat ngagai pangan diri, bebasaka pangan diri lalu ukai nagang orang bukai seraya ngeluluka diri ulih bebatak asur penemu enggau bisi pengibuh. Tu mih siti pekara ti mida kitai ari Semenanjung Malaysia. Penyelai iya di Sarawak ditu, orang dagang bepengarap Islam ulih nyual asi lemak iya sama berimbai enggau orang dagang bebansa China ti nyual dagin jani. Tang pengawa tu enda ulih dikereja di Semenanjung Malaysia. Din, bida tu udah ditetapka dalam polisi perintah ti bejalaika atur bebelah bagi. Kitai patut ulih ngelala sereta nagang chara ‘Sememanjung Malaysia’ tu ari ti tama ngagai menua kitai tu.

Nyadika tanda endur perintah kitai nyau deka ngelala kitai ti ari raban bansa asal Sarawak tu, mayuh langgur dikena ngelai raban bansa asal ti ukai bepengarap Islam nya nyadika raban bansa Dayak baka ti dikena dalam pom rasmi kelimpah ari ngena leka jaku ‘lain-lain’, baka kitai ti dikelala ngelama tu. Sekeda ubah patut digaga ba Konstitusyen Perintah Besai enggau mega Ba Konstitusyen Sarawak sebedau ubah tu tau nyadika pemutus lalu dipejalaika, tang tu udah nyadika tanda ti manah ti endur raban bansa asal Sarawak udah belabuh dikelala nyadika raban bansa ti lain di Malaysia enggau daya idup, tradisyen enggau pengawa besehari-sehari bansa kitai ti nyelai. Tu deka nyadika pemun ke kitai Dayak ngulihka penuduk dalam komuniti, ekonomi enggau pengawa perintah di menua tu.

Ke taun 2015 tu, aku arap bendar ke ‘ketau besai’ kitai ba kaul manah, basa enggau daya penerima di Sarawak taja pan kitai kena pandang pengangat keruga enggau emba ekstremisma bansa enggau jalai pengarap ba endur bukai di menua kitai tu. Tu mih nyadika kitai sebengkah bansa ti nyelai ti tau nyadika teladan enggau chuan ke orang bukai di menua Malaysia, ti tau bendar dikena kitai betemegah ati. Kitai mega ngasaika penanggul ekonomi ti majak tendu enggau atur dikena bejalaika sistem chukai GST ba taun tu, aku arapka rayat Sarawak mengkang ngembuan pendiau ti bekelimat lebuh kitai melanja duit ringgit asil pengelelak kitai ti udah bekereja sepemanjai taun tu tadi. Dalam kitai bekelimat enggau naka ulih, aku mega arapka Gawai kitai tu mengkang rami baka ti ngelama tu. Ke bala kitai ti pulai betengahka jalai alun enggau batang sungai, aku besampika kitai sama likun lalu nyaga singkang pejalai diri empu awakka kitai ulih datai enggau likun ba endur ti dituju kitai, lalu udah nya ila pulai enggau likun mega.

“Selamat Hari Gawai Dayak, gayu-guru, gerai nyamai.”


Baru Bian
ADUN N70 Ba’ Kelalan

MESEJ HARI GAWAI BARU BIAN 2015


31 Mei 2015

Sebagai sebuah negara yang berbilang kaum, Malaysia adalah salah sebuah daripada beberapa negara di dunia yang mempunyai banyak cuti dan perayaan. Ia merupakan suatu keistimewaan untuk kita, dan hakikatnya bahawa rakyat Sarawak yang berbilang etnik dan kaum dapat meraikan perayaan Gawai setiap tahun dengan bebas sememangnya sebab untuk kita rasa bersyukur. Sambutan musim menuai, atau perayaan Gawai, adalah ciri utama dan keunikan warisan kebudayaan kita. Anak-anak Sarawak yang berada di perantauan akan berusaha untuk pulang dari seluruh pelusuk Malaysia dan luar negara untuk meraikan perayaan ini bersama keluarga mereka - ia merupakan masa untuk perjumpaan dan mengukuhkan hubungan sekeluarga, serta melahirkan rasa kesyukuran untuk hasil tuaian yang banyak. Adalah menjadi harapan saya bahawa kita akan terus mengekalkan warisan kebudayaan yang unik ini.

Tahun ini, Pasar Gawai Dayak telah dianjurkan buat kali pertamanya oleh Bab Perpaduan Miri dengan kerjasama Majlis Bandaraya Miri dan Pengurusan Permy Mall. Ini merupakan satu langkah yang patut dipuji, kerana ia membolehkan rakyat Sarawak di bandar untuk menikmati dan menghayati unsur-unsur yang membentuk perayaan Gawai. Saya telah difahamkan bahawa pelbagai percubaan telah dibuat oleh pihak-pihak tertentu untuk cuba mengehadkan jenis makanan yang akan dijual tetapi mereka tidak berjaya selepas pihak penganjur menegaskan bahawa semua makanan tempatan perlu disediakan di Pasar Gawai Dayak tersebut.

Ini merupakan satu contoh ‘muhibbah’ yang sebenar - di mana kita mengamalkan sifat-sifat penerimaan, inklusif serta saling hormat- menghormati, dan bukan dengan mengehadkan kebebasan orang lain dalam samaran toleransi dan sensitivity. Inilah yang membezakan kita dari Semenanjung Malaysia. Perkara yang unik tentang Sarawak adalah dimana seorang Muslim boleh menjual nasi lemak di sebelah gerai Cina yang menjual daging babi. Dalam erti kata lain, ia menyedihkan apabila perkara sebegini yang dikatakan sebagai keunikan, apabila ia sepatutnya menjadi suatu hakikat. Inilah yang berlaku di Semenanjung Malaysia disebabkan oleh dasar-dasar pentadbiran yang bertujuan untuk memerintah dengan memeecah belahkan kita. Kita mesti sentiasa berwaspada pada setiap masa untuk menolak sentimen, amalan atau ajaran serta dasar-dasar yang tidak diingini dari Semenanjung Malaysia dari menyusup kedalam negeri kita.

Sebagai petunjuk bahawa kerajaan akhirnya mengakui identiti etnik masyarakat asal Sarawak, terdapat rancangan untuk merujuk kepada penduduk asal bukan Islam sebagai Dayak dalam borang rasmi dan bukannya 'Lain-lain', seperti mana kita dikategorikan buat masa ini. Beberapa pindaan perlu dibuat kepada Kerajaan Persekutuan dan Perlembagaan Sarawak dan Ordinan Tafsiran sebelum ianya dapat dilaksanakan, tetapi ia adalah satu petanda yang positif bahawa masyarakat asal Sarawak akhirnya bakal mendapat pengiktirafan yang setimpalnya sebagai sebuah kumpulan yang berbeza daripada rakyat Malaysia yang mempunyai kebudayaan, tradisi dan adat resam yang unik. Adalah diharapkan akan menjadi pelopor kepada masyarakat Dayak untuk mengambil tempat dalam masyarakat, ekonomi dan pentadbiran di negara ini.

Bagi tahun 2015, saya menjangkakan 'lumayan' dalam sifat penerimaan dan rasa hormat-menghormati di Sarawak semasa extremis kaum dan agama yang kian meningkat di tempat lain di negara ini. Sifat penerimaan dan rasa hormat-menghormati inilah yang merupakan ciri-ciri terpuji untuk kita memimpin negara kita, Malaysia, yang merupakan kebanggaan bagikita. Di tengah-tengah ekonomi yang suram dan pelaksanaan GST pada tahun ini saya berharap agar rakyat Sarawak akan menjadi bijak dan berhemat dalam perbelanjaan mereka. Saya pasti sambutan kita tidak akan kurang meriah dan rasa kesyukuran kita tidak akan berkurangan dalam penjimatan yang kita perlu buat. Kepada mereka yang berada dalam perjalanan pulang, pastikan perjalanan and adalan selamat dan pastikan anda tidak mengambil apa-apa risiko di jalan raya atau di dalam bot sungai.
“Selamat Hari Gawai Dayak, Gayu-guru, Gerai nyamai.”

Baru Bian
ADUN N70 Ba’ Kelalan

Baru Bian's Gawai Message (Chinese)


马来西亚作为一个多元文化共生共荣的国家,人民每年都有多种假期,并有机会见证不同文化所衍生的节日。
我相信这是居住在这片土地上的所有人民的荣幸,而每个族群都可以自由的在一起庆祝丰收节是值得我们感恩的。
丰收节是犀鸟之乡的文化精髓,许多遍布在全国各地的砂州子民都纷纷回来欢庆佳节,共享天伦。
我希望我们能永远保存这份美好。

今年,美里团结协会( MIRI UNITY CHAPTER 在美里市政局以及柏迈再也商场管理层的配合下,首次举行达雅市集。
这是一项值得鼓励的活动,这让当地市民有更好的机会享受丰收节美好的气氛。
我了解到当中有些单位试图要限制摊位所售食品的种类,但主办方在最终还是让所有本土美食都得以被摆上售卖。
我认为这体现了我们砂州人的和谐共处,证明了我们是互相尊重的,也让我们看到相比半岛,我们是更加友爱的。
在这里,一个马来同胞可以在售卖猪肉的华裔同胞旁售卖椰浆饭。
然而,这些美好的景象,仍有其局限性,尤其是我们看到在海的另一端的同胞,深受分而治之政策困扰
我们需要提高警惕拒绝“西马种族极端主义”入侵砂州净土。

经过怎么多年,政府终于也意识到达雅族群的族群认同困境,并有计划将官方表格内种族栏目内以达雅取代其他。
虽然在计划执行前,仍牵涉到州及联邦宪法的更动,并须修改砂拉越诠释法等技术性问题,但这是一个在马来西亚大家庭维系我们传统独特性的良好先兆。
我会希望这是达雅族群可以跻身国家经济与行政主流的前奏。

2015年里,我期望砂州在种族和谐,相互包容等方面更加丰收,远离这个国家其他地方的族群紧张关系。
我们的族群融合程度是领先全国,并值得让我们本身自豪的。
随着消费税的实施,我希望这片土地上的人民能谨慎的运用得来不易的收入。
纵然生活的压力可能使我们必须减少消费,但我相信节日的气氛以及欢愉并不会因此减少。
我祝福节日回乡的朋友有个平安喜乐的旅途,并确保自身的安全。


巴鲁比
砂州公正党主席
N70 BA’KELALAN砂州州议员