Thursday, November 28, 2013

DUN Nov 2013: UCAPAN YB BARU BIAN


(Diterjemahkan daripada ucapan Bahasa Inggeris)

DEWAN UNDANGAN NEGERI SARAWAK
18-27 NOVEMBER 2013
UCAPAN YB BARU BIAN
Tuan Speaker,

Terima kasih kerana memberi peluang kepada saya untuk untuk membahaskan Bajet 2014 yang telah dibentangkan oleh Ketua Menteri YAB pada 18 November 2013 dalam Dewan yang mulia ini.

  • HAK ADAT BUMIPUTERA (NCR)
Tuan Speaker,

Hak tanah adat bumiputera telah wujud sejak berabad-abad di Sarawak dan telah diberi penghargaan oleh Brooke dan pentadbiran British melalui kaedah-kaedah, peraturan-peraturan dan ordinan yang telah didraf dan diluluskan oleh mereka. NCR ke atas tanah telah diputuskan oleh Mahkamah bahawa ianya hendaklah termasuk hak untuk kehidupan, dan oleh itu dilindungi di bawah Art 5 (1) Perlembagaan Persekutuan.

Mahkamah termasuk Mahkamah Persekutuan telah mengiktiraf bahawa NCR wujud ke atas tanah yang terdiri daripada tanah atau kawasan yang telah dikosongkan untuk penanaman/ ladang (temuda), kawasan hutan terpelihara (Pulau Galau) dan tanah komunal (pemakai menoa). Pihak berkuasa Negeri telah gagal dan / atau enggan untuk mengiktiraf dan menguatkuasakan keputusan Mahkamah dan telah mengakibatkan banyak tindakan undang-undang telah diambil yang telah membuang masa dan sumber bagi litigan dan mahkamah. Malah Penasihat Undang-Undang Negeri terus mengabaikan keputusan mahkamah secara berterusan dengan mengekalkan hujahan beliau bahawa adat dan amalan yang diiktiraf oleh undang-undang bagi hak tanah adat hanya terhad kepada temuda sahaja.

Menurut banci 2010, 71.2% daripada penduduk Sarawak terdiri daripada orang asal bumiputera yang terdiri daripada 28 kumpulan yang terdiri daripada sebahagian besar di mana tanah Adat bermakna segala-galanya. Perdana Menteri kita yang terhormat baru-baru ini ketika berucap di London telah menegaskan bahawa untuk mengekalkan kestabilan, 'majoriti rakyat mesti tidak boleh dipinggirkan’. Ianya bukan suatu kebenaran yang selesa tetapi itu nampaknya yang berlaku di Sarawak, dan akan terus menjadi kes itu jika kita tidak mematuhi keputusan Mahkamah di negara ini.

Dalam usaha untuk mencegah pengeluaran lesen perkayuan dan perladangan secara sebarangan ke atas tanah NCR dan tindakan undang-undang yang berikutnya, saya telah mengemukakan usul untuk mencadangkan pindaan kepada maksud 'Tanah Adat' dalam Kanun Tanah Sarawak untuk meliputi kawasan hutan terpelihara (Pulau Galau) dan tanah komunal (pemakai menoa) seperti yang diiktiraf oleh mahkamah. Saya berharap Tuan Speaker dan ahli-ahli Dewan yang mulia ini akan menyokong usul saya, terutamanya dari kalangan orang asal Bumiputera, dengan mengingati kata-kata Perdana Menteri bahawa 'majoriti rakyat tidak boleh dipinggirkan’. Walaubagaimanapun, sekiranya usul saya ditolak, saya dengan rendah diri meminta rakan-rakan saya, ahli-ahli Dewan yang mulia ini dari pihak kerajaan, untuk membawa cadangan ini kepada kamar Penasihat Undang-Undang Negeri (SAG) secepat mungkin.

*     Tiada Bayaran Pampasan di tanah NCR di Bakun

Masih mengenai isu NCR, saya telah dimaklumkan oleh penduduk Uma Bawang, kini di Skim Penempatan Semula Asap Koyan, bahawa tiada pampasan dibuat kepada mereka untuk tanah NCR mereka yang telah ditenggelami oleh Empangan Bakun. Tanah perkuburan nenek moyang mereka pada asalnya berada di luar kawasan yang ditenggelami tetapi akhirnya ditenggelami juga. Tiada pampasan dibuat bagi kawasan ini. Dari pemahaman saya masalah ini bukan sahaja dihadapi oleh orang-orang dari Uma Bawang tetapi juga termasuk beberapa kampung-kampung lain yang terjejas akibat projek Empangan Bakun. Penduduk-penduduk yang terjejas akibat projek ini ingin mengetahui jika Kerajaan bercadang untuk membuat pampasan bagi Tanah NCR mereka tersebut.

Malahan, kerajaan telah mengeluarkan notis-notis di mana Kerajaan bercadang untuk mewartakan pulau-pulau yang terbentuk oleh dari takungan Empangan Bakun sebagai Taman Negara Bakun. Pulau-pulau ini adalah sebahagian daripada tanah NCR penduduk asal dan adalah sama sekali tidak perlu dan sangat kejam bagi pihak Kerajaan untuk merampas hak mereka. Sekurang-kurangnya Kerajaan mengakui hak mereka ke atas tanah NCR mereka ke atas "pulau-pulau" ini dan mengawal selia penggunaannya dan bukan menafikan hak-hak mereka. Jika tidak dunia akan melihat ia sebagai suatu tindakan yang licik untuk menyelesaikan tuntutan penduduk asal yang mana tanah hak adat mereka telah ditenggelami oleh empangan. Suka atau tidak, dengan senario ini, kerajaan akan dilihat sebagai neraka untuk menghapuskan penduduk asal luar bandar Sarawak.

Saya ingin mengingatkan kerajaan dengan piawaian atau standard antarabangsa, yang mana Ketua Menteri telah berjanji di Dewan Undangan Negeri untuk mematuhi dalam melaksanakan projek-projek yang memberi impak kepada rakyat, khususnya, UNDRIP. Piawaian atau standard antarabangsa ini merangkumi persetujuan awal dan secara bebas, pampasan yang adil dan saksama dan hak untuk mengambil bahagian dalam membuat keputusan dalam perkara-perkara yang boleh menjejaskan hak-hak mereka. Mungkin sudah tiba masanya bagi kerajaan untuk menerima pakai prosedur ini selaras dengan aku janji Ketua Menteri untuk mematuhi piawaian antarabangsa dalam melaksanakan projek-projek awam.

*     Jual Beli temuda tanah NCR

Pada bulan Julai tahun ini, Mahkamah Persekutuan telah memutuskan bahawa tanah NCR ('temuda') tidak boleh dipindahkan kepada pihak lain melalui perjanjian jual beli walaupun di kalangan kaum peribumi yang sama atau masyarakat. Keputusan ini telah mengakibatkan banyak pihak berasa kecewa terutamanya mereka-mereka yang telah melakukan transaksi perjanjian jual beli dan banyak pihak telah menyeru agar suatu kajian semula undang-undang yang mengawal selia tanah di Sarawak supaya undang-undang dan adat masyarakat selaras dilakukan, di mana Mahkamah juga telah menyatakan bahawa persoalan penjualan temuda NCR adalah tertakluk kepada adat atau adat masyarakat berkenaan. Tidak membenarkan penjualan tanah NCR di kalangan komuniti adalah merugikan dan merupakan ketidakadilan ke atas orang-orang asal sendiri kerana ia akan mengakibatkan tanah NCR mereka tidak bernilai, dan dengan menggalakkan ketidaksejahteraan masyarakat orang asal, seperti yang diputuskan oleh mahkamah dalam kes Mohamad Bin Rambli Kawi. Oleh itu seruan agar perubahan dibuat kepada undang-undang adalah amat diharapkan.

Saya ingin membawa kepada perhatian Dewan ini bahawa sebenarnya, Kerajaan Negeri telah membuat pindaan kepada undang-undang melalui Kanun Tanah (Pindaan) 2000, seksyen 6 yang meminda Kanun Tanah untuk membenarkan pemindahan hak tanah orang asal yang berdaftar.

Walau bagaimanapun, hanya sebahagian daripada Ordinan yang telah diwartakan menjadi undang-undang melalui Warta Kerajaan Sarawak bertarikh 1 April 2002 ditandatangani oleh Ketua Menteri. Kita mungkin akan berfikir jika ianya adalah jenaka suatu jenaka April Fool kepada masyarakat asal, seksyen 6 yang berkaitan tidak diwartakan untuk mula berkuatkuasa. Peliknya, perkara ini tidak diberi perhatian ramai, dan tidak ada penjelasan yang pernah diminta atau diberikan untuk itu. Sehubungan itu, saya menyeru Ketua Menteri untuk menerangkan serta untuk melihat bahagian-bahagian Kanun Tanah (Pindaan) 2000 yang tidak diwartakan menjadi undang-undang tanpa berlengah-lengah. Saya amat berminat untuk mengetahui mengapa ia tidak diwartakan dengan sewajarnya.

  • PENDIDIKAN
Penduduk pribumi Sabah dan Sarawak terperangkap dalam kitaran kemiskinan yang kompetitif dan sengit. Penentu utama untuk kemajuan ekonomi mereka adalah melalui pembangunan modal insan melalui pendidikan. Walau bagaimanapun, kerajaan masih lagi jauh dalam segi menyediakan infrastruktur yang paling asas di sekolah luar bandar, apatah lagi guru-guru dan peralatan persekolahan yang berkualiti. Menteri Pelajaran mengakui pada awal tahun ini bahawa sekolah-sekolah luar bandar di Sabah dan Sarawak masih lagi jauh ketinggalan dari segi kemudahan dan memerlukan sokongan secara besar-besaran untuk bersaing dengan sekolah-sekolah di bandar. Beliau berkata, "Saya bersetuju bahawa kemudahan pendidikan di kawasan luar bandar harus lebih baik. Tidak ada diskriminasi hanya kerana ia terletak di kawasan pedalaman ".

Rangka Tindakan Pendidikan telah menyatakan bahawa Kementerian Pelajaran akan memastikan 100% daripada sekolah-sekolah memenuhi keperluan infrastruktur asas termasuk akses kepada air bersih, air dirawat, sekurang-kurangnya 12-jam elektrik setiap hari, serta tandas yang mencukupi, bilik darjah, meja dan kerusi untuk pelajar dan penduduk guru pada tahun 2015, bermula dengan Sabah dan Sarawak.

Ia juga menyatakan bahawa Kementerian telah melaksanakan audit infrastruktur terperinci untuk menambahkan jumlah penambahbaikan yang diperlukan untuk semua sekolah sejajar dengan penanda aras bagi infrastruktur asas. Penambahbaikan dan naik taraf akan diteruskan secara berperingkat-peringkat, bermula dengan Sabah dan Sarawak kerana sekolah-sekolah di negeri-negeri ini dalam kebanyakannya memerlukan penambahbaikan. Menjelang akhir tahun 2013, pembaikan dan naik taraf kritikal akan siap di semua 1,608 sekolah dengan keperluan kritikal.

Kita semakin hampir kepada akhir tahun 2013 tetapi saya boleh menyatakan bahawa sekolah-sekolah luar bandar masih tidak lengkap dengan keperluan kritikal dan kekal dalam keadaan yang mengerikan. Perkara yang paling membimbangkan saya adalah Laporan Audit Infrastruktur Fizikal 2011 yang melaporkan sekolah-sekolah berada dalam keadaan rosak teruk di mana 57% daripada sekolah menengah dan 28% daripada sekolah rendah berada dalam keadaan ‘pendawaian elektrik sangat teruk’. Ini akan menimbulkan bahaya yang melampau kepada pelajar-pelajar dan kakitangan dan ianya perlu ditangani dengan segera. Kehidupan berada dalam keadaan yang berisiko dari kebakaran atau kejutan elektrik. Saya berharap Menteri Kebajikan kita dapat memberitahu kita berapa banyak daripada 57% daripada sekolah menengah dan 28% daripada sekolah rendah dalam kategori ini ialah sekolah-sekolah di Sarawak. Berapa banyak daripada RM450 juta yang diperuntukkan dalam Bajet Persekutuan 2014 untuk Tabung Khas Naik Taraf Bangunan dan Penyenggaraan Sekolah akan dibelanjakan untuk sekolah-sekolah kita? Ianya amat mengecewakan apabila mengetahui bahawa tiada sebarang peruntukan khas yang dibuat untuk sekolah-sekolah kita, walaupun selepas kerajaan mengakui bahawa sekolah-sekolah kita adalah yang paling memerlukan penambahbaikan.

Berita telah tersebar di seluruh akhbar pada awal bulan ini bahawa Ketua Menteri dan pemimpin-pemimpin negeri yang lain menepuk diri di belakang untuk fakta bahawa Sarawak mempunyai RM22 bilion dalam rizab. Namun, kita masih dapat membaca dengan kerap keadaan-keadaan di sekolah-sekolah di kawasan luar Bandar yang kebanyakan telah rosak dan usang, tanpa bekalan air paip atau elektrik grid. Tiada apa yang boleh dibanggakan, dan ianya benar-benar memalukan untuk mengisytiharkan Sarawak sebagai salah sebuah negeri yang terkaya dan dikatakan akan menjadi negeri paling kaya pada tahun 2030, jika kita tidak dapat menyediakan kemudahan pendidikan asas untuk kanak-kanak di Sarawak.

Saya baru sahaja pulang dari melawat sekurang-kurangnya empat buah Sekolah Rendah di kawasan saya beberapa bulan lalu dan saya berasa terkejut dengan hakikat bahawa keadaan fizikal di sekolah-sekolah ini berada dalam serba kekurangan. Saya memberi komen kepada salah seorang daripada Guru Besar, "satu-satunya perbezaan antara masa saya di Sekolah Rendah Lg Semadoh pada 1960-an dan kanak-kanak ini pada tahun 2013 adalah, satu, mereka mempunyai lampu dan dua, mereka mempunyai tilam tetapi masih tiada katil." Persatuan Ibu-Bapa Dan Guru (PIBG) di beberapa sekolah didesak untuk membina rumah guru dengan kos tanggungan mereka sendiri. Bagi saya ini tidak betul.

Saya sedar bahawa isu Pendidikan adalah di bawah bidang kuasa Kerajaan Persekutuan dan tidak semua sekolah-sekolah berada dalam keadaan yang serba kekurangan dan mengerikan, tetapi oleh kerana kita telah dengan bangganya mengisytiharkan bahawa kita mempunyai status kewangan yang sangat sihat, pendidikan harus menjadi salah satu bidang di mana Kerajaan Negeri perlu datang bersama-sama untuk membantu apabila diperlukan.

  • DADAH DAN PERJUDIAN HARAM SECARA ONLINE
Tuan Speaker,

Saya telah membawa isu masalah penyalahgunaan dan pengedaran dadah di Limbang dan Lawas sebelum ini tetapi pihak polis, yang telah mencabar saya untuk mengemukakan bukti dan bukannya menjalankan siasatan mereka sendiri telah menafikan perkara ini. Saya mesti membawa isu ini semula. Baru-baru ini, saya telah dimaklumkan oleh penduduk kampung di Ba 'Kelalan bahawa empat orang Lun Bawang telah ditangkap di Indonesia kerana memiliki sejumlah besar dadah dan telah dihantar ke Nunukan. Masa depan mereka adalah sangat suram. Saya tidak mempunyai apa-apa maklumat lanjut mengenai ini tetapi ia menunjukkan bahawa kebimbangan saya mengenai perkara ini, iaitu pendedahan Lun Bawang kepada perdagangan dadah adalah benar. Pihak polis mesti menjadi lebih proaktif dan mengambil langkah berjaga-jaga terhadap kesalahan berkaitan dadah, terutamanya di bandar-bandar yang berhampiran dengan sempadan di mana kita berkongsi dengan Indonesia.

Sabtu lepas, Borneo Post telah melaporkan kebimbangan dua orang Menteri Negeri, ahli-ahli Yang Berhormat Belaga dan Baleh mengenai isu yang sama kini telah merebak ke kawasan Asap dan kawasan Ulu Kapit. Isu-isu ini memerlukan jawapan daripada pihak Polis. Kami mahu statistik tentang keberkesanan pihak Polis dalam membanteras penyeludupan dadah / syabu di Sarawak.

Dalam isu yang sama, seperti yang telah dibangkitkan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat yang lain di Dewan yang mulia ini pada Isnin dalam membahaskan (Pindaan) Rang Undang-Undang Pihak Berkuasa Tempatan 2013, perjudian haram secara online kian berkembang pesat di Lawas juga. Saya dimaklumkan bahawa terdapat lebih daripada 20 cawangan beroperasi di bandar Lawas dan ada yang kini telah memindahkan pusat operasi mereka ke kawasan-kawasan perumahan untuk mengelakkan pengesanan oleh pihak berkuasa. Penduduk tua dan muda turut terjejas tidak kira apa profesion mereka.

  • PERTANIAN
Tuan Speaker,

Tidak lama selepas saya menjadi ahli Dewan yang mulia ini, Timbalan Ketua Menteri, dengan semangat kemurahan hati dan kerjasama beliau telah memberu jaminan kepada saya bahawa kementeriannya sudah siap dan telah bersedia untuk membekalkan semua petani dengan anak-anak ikan dan anak benih getah. Saya kemudiannya telah menyebarkan berita tersebut kepada penduduk-penduduk kampung. Walau bagaimanapun, saya telah diberitahu sejak itu bahawa ianya merupakan suatu tugas yang sukar apabila cuba untuk mendapatkan anak-anak ikan atau benih getah daripada pejabat-pejabat pertanian. Malah, apabila saya sendiri telah mencuba untuk memohon anak-anak ikan, saya telah diberikan borang untuk memohon lesen tangki kolam / ikan, dengan pelbagai syarat dilampirkan, seperti syarat untuk pembentukan syarikat, pelan-pelan, hakmilik bagi tanah dan lain-lain , yang kemudiannya terpaksa dihantar ke Limbang atau Miri untuk kelulusan.

Malah sebagai seorang peguam, syarat-syarat yang termaktub di dalam borang tersebut adalah membebankan bagi saya, apatah lagi bagi orang-orang di kampung. Ini merupakan red tape yang tidak diperlukan dan terutamanya jika Jabatan Pertanian adalah serius mahu membantu masyarakat luar bandar dalam usaha pertanian mereka. Ramai daripada mereka adalah tidak berpelajaran tinggi dan syarat-syarat yang perlu dipatuhi mereka akan mengecualikan majoriti daripada mereka untuk memperoleh manfaat daripada program Kementerian. Saya meminta bahawa proses ini dipermudahkan dan kuasa untuk meluluskan diberikan kepada kakitangan Kementerian di pam Pertanian di seluruh negeri. Saya juga mendapati bahawa anak-anak ikan dan klon getah yang terbaik tidak boleh didapati di stesen pertanian di Lawas. Saya menghargai penjelasan daripada Menteri yang berkenaan mengenai isu ini dan di mana ini anak-anak ikan dan klon boleh didapati.

  • ISU-ISU TEMPATAN 
ü  Hospital Lawas

Tuan Speaker, hospital di Lawas masih bertempat di lot kedai yang disewa manakala hospital baru sedang dibina di atas tapak hospital lama. Alasan yang diberikan untuk tidak membina di atas sekeping tanah yang sebelumnya telah diperuntukkan bagi hospital baru itu adalah bahawa tanah tersebut terlalu paya. Sekarang terdapat satu pusat membeli-belah baru yang dibina di sebidang tanah bersebelahan dengan hospital lama, yang saya diberitahu juga merupakan tanah kerajaan negeri.
Persoalan yang timbul dalam minda penduduk Lawas ialah mengapa keutamaan diberikan kepada pusat membeli-belah baru dan bukan hospital? Mengapakah tanah milik kerajaan tersebut tidak ditawarkan untuk membina hospital Lawas yang baru tetapi diberi kepada pembangunan pusat membeli-belah? Rakyat inginkan jawapan tentang bagaimana dan sama ada tanah milik kerajaan tersebut telah dipindahkan kepada syarikat swasta. Penjagaan kesihatan bagi penduduk Lawas harus mengatasi pusat membeli-belah. Saya berharap Menteri berkenaan boleh memberi penjelasan mengenai isu ini.

ü  Projek Sistem Solar di Lg Semadoh Neseb & Lg Sukang.

Saya telah membangkitkan isu ini dalam sesi Dewan sebelum ini, namun, saya masih lagi belum menerima sebarang penjelasan dan saya ingin sekali lagi bertanya bilakah projek ini akan beroperasi untuk menyediakan elektrik bagi penduduk kampung. Orang ramai ingin mengetahui sebab mengapa projek-projek ini masih belum dilaksanakan walaupun projek ini sudah bersedia untuk menjana kuasa. Saya telah difahamkan bahawa sebaik sahaja projek ini mulai beroperasi, keseluruhan sistem akan diberikan kepada SESCO untuk mengurus dan meter akan dipasang dan setiap pengguna akan dikenakan bayaran yang sewajarnya. Saya menghargai jika Menteri yang bertanggungjawab dapat mengesahkan kebenarannya.

ü  Loji Rawatan Air Di Buduk Nur

Kira-kira tiga bulan yang lalu, saya telah melawat loji rawatan air di Buduk Nur yang telah dibina dengan kos kira-kira RM3mil yang berfungsi sebulan selepas ianya telah dipasang. Saya telah difahamkan bahawa air melalui paip dari Sg Muda yang berdekatan tetapi sistem rawatan tidak dapat merawat air seperti yang dirancang. Hakikatnya, projek ini masih belum dilaksanakan. Bolehkah Menteri Pembangunan Luar Bandar memberi penjelasan yang memuaskan hati dan memberitahu kami apakah yang boleh diharapkan oleh rakyat bagi mendapatkan air bersih untuk keperluan harian mereka atau kita bakal melihat satu lagi contoh pembaziran wang pembayar cukai dan statistik lain atau apa yang dipanggil sebagai "projek gagal"?

ü  Kincir Angin

Satu lagi projek gagal di kawasan saya adalah projek Kincir Angin, yang saya lawati tidak lama dahulu. Tiga turbin kincir angin berharga kira-kira RM6mil seperti mana yang diberitahu kepada saya adalah sepatutnya menjana kuasa di Bario. Seperti yang saya fahami, salah satu masalah adalah kerana mereka telah membina kincir angin di kaki bukit, di mana tidak terdapat angina kuat untuk menjana kuasa. Di Eropah, turbin angin dibina di atas padang yang besar di mana terdapat angin kuat. Saya diberitahu bahawa sebelum ini, salah satu daripada kincir angin telah runtuh, tetapi ianya telah pasang semula. Setakat ini ianya masih tidak berfungsi. Bolehkah Menteri yang bertanggungjawab memberi penjelasan?

Jumlah kos kedua-dua projek (Loji Rawatan Air Buduk Nur dan Kincir Angin di Bario) adalah  kira-kira RM10 juta, boleh digunakan untuk pembinaan rumah guru, asrama dan bangunan sekolah di kawasan luar bandar di dalam kawasan saya yang berada dalam keadaan buruk kerana kekurangan peruntukan daripada Kerajaan Persekutuan seperti yang saya nyatakan tadi.

ü  Jalan

Dewan ini telah diberitahu pada sesi sebelumnya bahawa Jalan Lawas-Long Sukang telah dihentikan kerana beberapa tuntutan NCR yang tidak dapat diselesaikan. Walau bagaimanapun, selepas siasatan, saya mendapati bahawa tidak ada masalah seperti itu. Seperti yang ditunjukkan oleh Yang Berhormat Menteri pada sesi sebelum ini bahawa terdapat baki peruntukan bajet untuk tender semula dan saya dengan senang hati akan membantu Menteri dalam apa-apa jua cara yang saya boleh untuk membolehkan projek ini dimulakan sekali lagi. Jika memang ada apa-apa tuntutan NCR yang menjadi penghalang, sila berikan saya nama semua pihak-pihak menuntut dan saya berjanji untuk menyelesaikan perkara ini.

Manakala, bagi Jalan Bario-Ba 'Kelalan, saya ingin bertanya sama ada terdapat rancangan untuk mengubah laluan jalan raya tersebut, memandangkan terdapatnya bantahan kuat daripada penduduk tempatan kepada laluan yang telah dirancang. Setelah membina kira-kira 3 km, kerja-kerja pembinaan telah terhenti. Bolehkah kami dimaklumkan tentang mengapa kerja-kerja pembinaan telah terhenti?

Saya juga ingin meminta jalan raya dibina untuk menghubungkan Lawas ke Long Luping kerana jalan yang sedia ada sekarang adalah jalan balak, yang sangat berbahaya bagi penduduk kampung. Beberapa kemalangan maut telah berlaku memandangkan peraturan yang berbeza yang telah digunakan oleh syarikat-syarikat pembalakan.

Saya pada sidang sebelum ini telah membangkitkan isu jalan Trusan-Tengoa tetapi sehingga ke hari ini keadaan tetap sama dengan jalan berlubang, dan beberapa tempat memerlukan pelapisan dan penambahbaikan. Saya sangat menghargai jika Menteri yang bertanggungjawab boleh memberitahu Dewan yang mulia ini tentang apa yang telah dirancang untuk mengekalkan jalan ini.

Baru-baru ini, saya telah memandu dua kali melalui jalan raya ke Bario dari Miri yang telah mengambil kira-kira 12 jam. Ketika kali pertama iaitu pada bulan September 2013, saya berasa amat kagum dengan pembinaan jalan dari Long Peluan ke Bario.Tetapi apabila saya melalui jalan tersebut pada kali kedua iaitu pada 12 November 2013, saya amat terkejut melihat banyak pembetung telah dihanyutkan atau tersekat sepenuhnya sama ada oleh hakisan bukit atau kerana serpihan yang dibawa oleh aliran air akibat banjir. Mujurlah, kontraktor tersebut dapat membersihkan kawasan-kawasan ini beberapa hari sebelum perjalanan saya. Namun, saya ingin mengingatkan bahawa masalah ini akan berulang lagi semasa musim banjir yang bermula pada bulan Disember hingga Februari. Saya ingin mengambil perhatian Dewan ini bahawa kawasan tertentu perlu dibina dengan jambatan yang lebih tinggi, bukan hanya meletakkan pembetung untuk mengelakkan masalah yang sama. Saya berharap Menteri berkenaan akan memeriksa perkara ini dan melakukan apa yang diperlukan sebelum jalan ini dimusnahkan sepenuhnya dan seterusnya menggangu perjalanan.

ü  Pelabuhan Perairan Dalam di Pulau Bukit Sari, Lawas.

Pengangkutan barang-barang ke Lawas dan Limbang adalah menyusahkan dan mahal memandangkan jarak yang jauh serta jalan raya yang berada dalam keadaan yang tidak memuaskan dari pelabuhan utama. Membina sebuah pelabuhan perairan dalam di Pulau Bukit Sari akan membolehkan barangan dihantar secara terus ke kawasan itu justeru akan meningkatkan aktiviti ekonomi masyarakat di Limbang dan Lawas. Saya ingin meminta kerajaan untuk meneliti kemungkinan cadangan ini. Saya pasti rakan-rakan saya Ahli Yang Berhormat Bukit Sari dan Ahli Yang Berhormat di Bukit Kota, Limbang akan bersetuju dengan cadangan ini.

ü  SMK Lg Semadoh

Saya telah difahamkan bahawa sebuah Sekolah Menengah telah diluluskan di Lg Semadoh beberapa tahun yang lalu dan sebidang tanah telah dikenal pasti dan diperoleh bagi tujuan tersebut. Saya ingin mengetahui bilakah sekolah ini akan dibina. Pembinaan sekolah ini adalah tepat pada masanya untuk memenuhi keperluan semua pelajar dari seluruh kawasan Lg Sukang, LG Luping, LG Semadoh dan Ba 'Kelalan kerana kanak-kanak dari kawasan-kawasan ini yang sekarang dihantar ke SMK Trusan dan SMK Sundar yang mana jaraknya adalah jauh dari rumah mereka, menjadikan ia suatu masalah bagi ibu bapa untuk melawat anak-anak mereka pada hujung minggu atau sebaliknya.

ü  Potensi Industri Perlancongan di Lg Semadoh

Long Semadoh, dengan pemandangan yang indah dan iklimnya yang sejuk, mempunyai potensi untuk menjadi destinasi pelancongan. Walau bagaimanapun, pengangkutan kekal sebagai cabaran yang besar yang mengakibatkan tempat ini tidak boleh diakses oleh orang ramai. Saya ingin mencadangkan supaya Lapangan Terbang lama di Long Semadoh itu dibuka semula atau lebih baik lagi, sebuah lapangan terbang baru dibina di Lg Semadoh. Ini bukan sahaja dapat membuka kawasan ini sebagai satu destinasi pelancongan yang menarik, tetapi juga untuk aktiviti pertanian kerana kesuburan tanah dan iklim yang sejuk, seperti yang saya telah difahamkan bahawa tanah yang paling subur dan sesuai untuk pertanian di Sarawak adalah di dalam dan sekitar kawasan Lg Semadoh.

ü  Isu Allah

Tuan Speaker,

Akhir sekali saya ingin menyeru agar rakyat Sarawak bersatu dalam menolak keputusan mahkamah mengenai isu Allah dan sikap sebahagian kumpulan kecil orang-orang yang berfikiran sempit. Pelbagai kaum dan kumpulan etnik di Sarawak telah terkenal dengan  keupayaan untuk hidup dalam suasana yang harmoni dan kita tidak boleh membiarkan keunikan ini diracuni dan dimusnahkan oleh ketaksuban agama oleh sesetengah pihak. Marilah kita berwaspada dan senantiasa mengelakkan perkara yang tidak diingini daripada berlaku dalam negara kita. Saya juga ingin menyatakan bahawa isu ini telah diremehkan dan membara sebagai suatu helah politik kerajaan UMNO bagi menguatkan sokongan Melayu di Semenanjung Malaysia. Dalam hal ini, saya ingin memuji kenyataan yang telah dibuat oleh pemimpin-pemimpin negeri daripada kedua-dua belah pihak termasuk YAB Ketua Menteri yang turut tidak bersetuju dengan larangan penggunaan perkataan Allah terutamanya untuk Sarawak dan saya berdoa bahawa logik dan keadilan akan terserlah dalam perkara ini. Adalah diingatkan bahawa pemimpin-pemimpin politik datang dan pergi tetapi undang-undang kekal sebagai duluan. Oleh itu saya ingin menyeru kepada eksekutif Kerajaan Negeri kita untuk sentiasa berhati-hati bagi memastikan bahawa tidak ada pemikiran sempit dalam agama yang akan mengambil kesempatan daripada keputusan itu untuk menyekat hak-hak agama dan kebebasan kita seperti yang termaktub di bawah Perlembagaan Persekutuan dan dijamin di bawah Perjanjian Malaysia 1963.

Akhir sekali, saya ingin mengambil kesempatan ini untuk mengucapkan semua umat Kristian di dalam dan di luar Dewan yang mulia ini Selamat Hari Krismas dan Selama Tahun Baru dan kepada semua rakan-rakan Islam, Salam Maal Hijrah.

Semoga Allah Tuhan Kita memberkati Sarawak.

Terima kasih.

Baru Bian
N70 Ba' Kelalan           

No comments: